Przejdź do treści

Plan działania

Jak zwiększyć zdolność kredytową? Co realnie działa i w jakiej kolejności

Zdolność kredytowa rośnie, gdy zmniejszasz miesięczne obciążenia albo udokumentujesz wyższy dochód, a w większości przypadków najszybciej działa porządkowanie zobowiązań. Poniżej pokazujemy sposoby od najskuteczniejszych do najtrudniejszych do wykonania i liczymy na przykładzie modelowym, ile każdy krok daje w kwocie kredytu.

Zespół redakcyjny Zdolnometr opublikowano 9 min czytania

Jak bank liczy zdolność w największym skrócie

Bank sprawdza, czy po pokryciu kosztów życia zostanie Ci wystarczająco dużo pieniędzy, aby co miesiąc spłacać nową ratę. Art. 70 ust. 1 Prawa bankowego mówi wprost, że przyznanie kredytu zależy od zdolności do spłaty wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Pełne liczenie krok po kroku opisuje artykuł jak bank liczy zdolność kredytową.

Po stronie kosztów bank zwykle uwzględnia koszty utrzymania gospodarstwa domowego, które przyjmuje według własnych tabel, zależnych od liczby osób i sytuacji rodzinnej. Dlatego zdolność nie równa się po prostu sumie zarobków pomniejszonej o raty. Ta sama pensja daje różne wyniki w różnych bankach i przy różnej liczbie osób w gospodarstwie.

Dla celów tego tekstu wystarczy jedna zasada: im mniejsze miesięczne obciążenia i im wyższy dochód, który bank uzna, tym wyższa możliwa rata, a więc tym większy kredyt. Obciążenia to nie tylko raty kredytów. Wlicza się do nich również część limitów na kartach i w kontach, o czym piszemy niżej.

Wiele banków patrzy na udział rat w dochodzie netto, czyli na wskaźnik DSTI. Jak go liczyć i jakie limity stosuje się w praktyce, wyjaśnia tekst o wskaźniku DTI i DSTI. Limity ustala każdy bank w swojej polityce ryzyka, dlatego nie ma jednej liczby obowiązującej wszystkich.

Model, na którym liczymy przykłady

Żeby porównać zmiany, wszystkie przykłady w tym artykule liczymy na jednym modelu. Przykład modelowy, założenia: dochód netto 6000 zł miesięcznie, rata kredytu gotówkowego 1200 zł, nieużywany limit karty kredytowej 15 000 zł, oprocentowanie 10% rocznie (7,5% plus bufor 2,5 pkt proc.), okres 25 lat, udział rat 45% dochodu netto oraz nieużywany limit wliczany do obciążeń w wysokości 3% miesięcznie. Pominięto koszty utrzymania, więc wyniki są wyższe niż w banku, który je uwzględnia. Każdy bank ma własne parametry, więc Twój wynik będzie inny.

Przy tych założeniach maksymalna rata wynosi: 45% z 6000 zł, czyli 2700 zł, pomniejszone o raty i o część limitu. Kwotę kredytu przelicza się z raty annuitetowej, dlatego im dłuższy okres i niższe oprocentowanie, tym przy tej samej racie większa kwota.

Zobowiązania i limity: zwykle najszybszy zysk

Najczęściej najszybciej rośnie zdolność po uporządkowaniu zobowiązań, a nie po zmianie pracy. Bank liczy część nieużywanego limitu w karcie kredytowej i w koncie jako obciążenie, nawet gdy pieniędzy z niego nie pobierasz. Zamknięcie albo obniżenie takiego limitu zwykle podnosi zdolność. Szczegóły opisuje artykuł karta kredytowa i limit w koncie a zdolność.

Drugim źródłem obciążeń są zakupy na raty i odroczone płatności. Każda trwająca rata obciąża zdolność, a część dostawców takich usług przekazuje dane do BIK. Jeśli korzystasz z rat 0%, sprawdź, jak wpływają na wynik, w tekście o ratach 0% a zdolności kredytowej.

Limit w koncie i limit karty

Limit w koncie osobistym ma podobne działanie co limit karty. Nawet gdy rzadko z niego korzystasz, bank może liczyć część przyznanego limitu do obciążeń. Warto więc sprawdzić wszystkie produkty z limitem, nie tylko kartę, której używasz najczęściej. Zamknięcie produktu, z którego nie korzystasz, jest prostszym krokiem niż spłata kredytu, a przy tym nie wymaga dodatkowych pieniędzy.

Trzeba też uważać na to, co dzieje się po zamknięciu limitu. Jeśli bank ma inne produkty z limitem u tej samej instytucji, może je przeliczyć na nowo. Dlatego po zmianach warto sprawdzić, jak wygląda zestawienie w systemie bankowości oraz w raporcie BIK.

Odroczone płatności i raty bez odsetek

Zakupy na raty 0%, płatności odroczone i usługi typu „kup teraz, zapłać później” wyglądają na obojętne dla budżetu, bo nie dokładają odsetek. Dla zdolności kredytowej liczy się jednak sama rata. Każda trwająca rata, nawet bardzo mała, zmniejsza kwotę, którą bank uzna jako wolną na spłatę nowego zobowiązania. Dodatkowo część takich usług przekazuje dane do BIK, więc bank może je zobaczyć, nawet jeśli wydają się drobne.

Poniższa tabela pokazuje, jak zmienia się wynik w modelu po kolejnych krokach.

KrokMiesięczne obciążenia (zł)Maksymalna rata (zł)Przybliżona kwota kredytu (zł)
Start: rata 1200 zł i limit karty 15 000 zł16501050115 550
Zamknięty nieużywany limit karty12001500165 071
Spłacony kredyt gotówkowy02700297 128
Dochód netto 6500 zł zamiast 6000 zł02925321 888

Zamknięcie karty dało w tym przykładzie 450 zł więcej w miesięcznej racie, a spłata kredytu gotówkowego kolejne 1200 zł. Największy skok kwoty daje spłata stałej raty, bo jej wysokość odejmuje się od całego budżetu na ratę, a nie tylko od części limitu. Przed spłatą warto jednak sprawdzić, czy nie zostaniesz bez poduszki finansowej. Kolejność spłat omawia tekst o spłacie zobowiązań przed kredytem.

Dochód: co bank uzna i jak go udokumentować

Zdolność rośnie z dochodem, który bank uzna i udokumentuje, a nie z tym, co wpływa na konto. Podwyżka, o której mówisz w rozmowie, nie zmieni wyniku, dopóki nie zobaczy jej dokument. Bank nie zna także Twojego budżetu, tylko to, co zostało potwierdzone.

Typowe dokumenty to zaświadczenie o zarobkach, wyciągi z konta, często za 3-6 miesięcy, a przy działalności PIT lub KPiR. Zakres zależy od banku. Różnie traktowane są też premie, nadgodziny i dochody z umów cywilnoprawnych. Przy umowie zlecenia lub o dzieło banki często wymagają ciągłości dochodu, zwykle przez 6-12 miesięcy. Przy działalności gospodarczej wymagają zwykle minimalnego okresu prowadzenia, najczęściej 12-24 miesiące. Szczegóły znajdziesz w tekstach o jakich dochodach bank wlicza do zdolności oraz o umowie zlecenie i o dzieło.

Świadczenie 800+ część banków wlicza do dochodu, część nie. Nie zakładaj więc, że wpłynie na wynik. Zapytaj doradcę przed złożeniem wniosku, jak bank traktuje Twoje źródła dochodu.

W modelu podwyżka netto o 500 zł, potwierdzona dokumentem, podniosła maksymalną ratę z 2700 zł do 2925 zł. Wzrost dochodu działa więc proporcjonalnie, ale tylko wtedy, gdy bank go uzna.

Stabilność zatrudnienia też ma znaczenie. Umowa na czas określony albo świeża zmiana pracy mogą sprawić, że bank uzna tylko część dochodu lub zaczeka z jego uwzględnieniem, aż upłynie okres próbny. Zasady dla takich sytuacji opisuje tekst o umowie na czas określony a zdolności. Jeśli zmiana pracy jest w planach, lepiej zaplanować wniosek po jej ustabilizowaniu, niż składać go od razu.

Kolejność działań przed wnioskiem

Zdolność najlepiej zmieniać w określonej kolejności. Każdy kolejny krok jest zwykle trudniejszy lub wolniejszy niż poprzedni, dlatego zaczynamy od tego, co daje szybki efekt bez dodatkowych dokumentów.

  1. Sprawdź raport BIK i popraw błędne dane. Jak to zrobić, opisuje jak sprawdzić raport BIK. Wpływ historii na ocenę wyjaśnia tekst o scoringu BIK.
  2. Zamknij nieużywane limity kart i kont, jeśli ich nie potrzebujesz. Każdy z nich może obniżać wynik, nawet gdy stoi pusty.
  3. Spłać zobowiązania, których rata jest wysoka w stosunku do pozostałej kwoty długu. Im mniej zostaje do spłaty przy tej samej racie, tym większy efekt na budżet.
  4. Udokumentuj dochód. Zbierz zaświadczenia i wyciągi, zanim złożysz wniosek, i sprawdź, które składniki bank uzna.
  5. Policz wariant w kalkulatorze zdolności kredytowej, zanim zaczniesz rozmowę z bankiem.
  6. Rozważ okres kredytowania. Dłuższy okres daje wyższą kwotę przy tej samej racie, ale zwiększa łączny koszt. Zależność omawia okres kredytowania a zdolność.

Kolejność ma znaczenie, bo kolejne kroki zależą od poprzednich. Najpierw trzeba wiedzieć, co bank widzi w BIK, bo tylko wtedy wiadomo, które dane są do poprawy. Dopiero potem warto zamykać limity i spłacać raty, bo ich efekt jest widoczny w raporcie. Dokumenty dochodowe zbiera się równolegle, ale składa je dopiero wtedy, gdy wiadomo, jaki dochód będzie uznany.

Jeśli chcesz rozłożyć te działania na miesiące, pomoże plan poprawy zdolności kredytowej z listą kontrolną.

Czego nie robić

Część działań, które wydają się logiczne, pogarsza wynik albo jest niebezpieczna. Najczęstsze błędy to:

  • Zaciąganie nowej raty w miesiącach przed wnioskiem. Bank zobaczy ją w BIK i uwzględni przy ocenie.
  • Zmienianie dochodu lub zobowiązań w dokumentach. Fałszowanie dokumentów albo podawanie nieprawdy we wniosku o kredyt to przestępstwo z art. 297 Kodeksu karnego.
  • Zakładanie, że jedna zmiana wystarczy. Z modelu wynika, że efekty się sumują, ale każdy bank liczy inaczej i może wymagać więcej niż jednego ruchu.
  • Wierzenie w obietnice, że konkretny sposób rozwiąże sprawę. Bank ocenia całość Twojej sytuacji.
  • Pożyczanie pieniędzy od znajomych tylko po to, by pokazać wyższe saldo na koncie. Bank może zapytać o pochodzenie środków, a takie wpływy nie są dochodem.
  • Wnioskowanie w kilku bankach naraz bez przemyślenia. Każde zapytanie o zdolność może zostawić ślad, a kolejne odmowy nie poprawiają sytuacji.

Gdy chcesz omówić swoją sytuację, zadaj nam pytanie przez formularz bezpłatnie i niewiążąco.

W skrócie

  • Zdolność rośnie, gdy zmniejszasz miesięczne obciążenia albo udokumentujesz wyższy dochód, który bank uzna.
  • Nieużywane limity kart i kont bank zwykle wlicza do obciążeń, więc ich zamknięcie często daje szybki efekt.
  • W przykładzie modelowym spłata kredytu gotówkowego daje największy wzrost kwoty kredytu.
  • Dochód liczy się tylko wtedy, gdy bank może go udokumentować.
  • Przed wnioskiem sprawdź raport BIK i policz wariant w kalkulatorze.

Najczęściej zadawane pytania

Czy limit na karcie obniża zdolność kredytową?

Tak, w wielu bankach. Bank zwykle wlicza do miesięcznych obciążeń część przyznanego limitu, nawet gdy nie jest wykorzystany. Wysokość tej części zależy od banku, a w przykładzie modelowym przyjęto 3% limitu. Zamknięcie lub obniżenie nieużywanego limitu zwykle poprawia wynik.

Ile czasu zajmuje podniesienie zdolności kredytowej?

Zależy od rodzaju zmiany. Spłata lub zamknięcie zobowiązania działa dopiero wtedy, gdy dane trafią do BIK i bank je zobaczy. Podwyżka działa dopiero po potwierdzeniu dokumentem. Dlatego warto zacząć z wyprzedzeniem, zanim złożysz wniosek.

Czy wydłużenie okresu kredytowania zawsze podnosi zdolność?

Zwykle tak, bo niższa miesięczna rata przy tej samej kwocie oznacza, że większy kredyt mieści się w limicie. Trzeba jednak pamiętać o dwóch ograniczeniach. Pierwszym jest maksymalny wiek kredytobiorcy w dniu spłaty ostatniej raty, który zależy od banku. Drugim jest wyższy łączny koszt kredytu przy dłuższym okresie.

Czy mała rata w BIK naprawdę obniża zdolność?

Tak, bo bank nie patrzy na wysokość raty w oderwaniu od reszty. Liczy sumę miesięcznych obciążeń, więc nawet niewielkie zobowiązanie zmniejsza kwotę wolną na nowy kredyt. Znaczenie ma jednak także to, czy zobowiązanie jest aktywne, czy już spłacone. Dlatego po spłacie warto poczekać na aktualizację danych i sprawdzić raport.

Czy spłata kredytu gotówkowego podnosi zdolność kredytową?

Pod względem zdolności zwykle tak, bo znika stała rata z budżetu. Warto jednak sprawdzić, czy po spłacie zostanie Ci poduszka na nieprzewidziane wydatki. Przykład z tego artykułu pokazuje wpływ na zdolność, a nie to, czy spłata jest korzystna w całym budżecie.

Źródła

o autorach

Zespół redakcyjny Zdolnometr przygotowuje poradniki na podstawie przepisów (Prawo bankowe, ustawa o kredycie konsumenckim), rekomendacji KNF oraz informacji BIK i UOKiK. Przykłady liczbowe to modele z jawnymi założeniami, a nie oferty banków. Jak pracujemy.

Czytaj dalej