Dochody i zatrudnienie
Umowa na czas określony a zdolność kredytowa: okres próbny i zmiana pracy
Umowa na czas określony zwykle jest traktowana jako dochód pracowniczy, ale bank patrzy też na to, ile miesięcy zostało do jej końca, czy trwa okres próbny i czy nie zmieniłeś pracy niedawno. Od tych elementów zależy, jaką część pensji bank zaliczy i jaki kredyt się zmieści. Poniżej pokazujemy to na przykładzie modelowym.
Czy umowa na czas określony to dobra podstawa do wniosku
Umowa o pracę na czas określony daje dochód o określonej wysokości przez ustalony okres. Dla banku jest to zwykle wiarygodniejsze niż zlecenie, bo wynagrodzenie jest wypłacane na podstawie umowy o pracę, a pracodawca ma obowiązki wynikające z Kodeksu pracy. Nie znaczy to jednak, że każda umowa terminowa jest oceniana jednakowo. Bank zadaje sobie pytanie, czy dochód będzie trwał co najmniej przez okres spłaty kredytu, a w praktyce zawsze tego nie wiadomo.
Podstawą jest art. 70 ust. 1 Prawa bankowego, który wiąże przyznanie kredytu ze zdolnością do spłaty wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Przepis nie określa, jaki okres pracy jest wymagany. Ten element ustala bank w swojej polityce kredytowej, dlatego zasady mogą się wyraźnie różnić.
Ile miesięcy zostało do końca umowy
Najważniejszym pytaniem dla banku jest to, jak długo umowa będzie obowiązywać. Umowa, która kończy się za cztery miesiące, daje mniej pewności niż umowa z datą końcową odległą o kilka lat. Część banków wymaga, aby umowa obowiązywała jeszcze przez określony czas po złożeniu wniosku, a część zalicza dochód tylko wtedy, gdy kolejna umowa jest już podpisana lub zapowiedziana na piśmie.
Warto więc mieć na uwadze, że okres między zakończeniem umowy a wnioskiem o kredyt wpływa na ocenę tak samo jak sama wysokość pensji. Jeśli przedłużenie umowy jest blisko, dobrze mieć dokument od pracodawcy, który to potwierdza. Nie wystarczy samo zapewnienie przekazane ustnie.
Osobną kwestią są aneksy. Jeśli umowa była kilkukrotnie przedłużana, bank patrzy na najnowszy aneks, bo to on określa datę końcową i wysokość wynagrodzenia. Stare dokumenty mogą jednak pokazać historię i pomóc w ocenie stabilności. Dobrze przygotować je w kolejności, tak aby było widać, kiedy i na jakich warunkach zmieniała się współpraca z pracodawcą.
Okres próbny: co zmienia
Okres próbny to pierwsze miesiące zatrudnienia, w których każda ze stron może szybciej rozwiązać umowę. Dla banku oznacza to dodatkową niepewność, bo dochód w tym czasie nie jest jeszcze w pełni ustabilizowany. Część banków nie zalicza wynagrodzenia z okresu próbnego w pełnej wysokości, a część traktuje je normalnie, jeśli umowa jest zawarta na czas określony z ustaloną datą końcową.
Dlatego osoba po świeżym zatrudnieniu często dostaje mniejszy limit niż osoba z kilkuletnią historią u tego samego pracodawcy. Nie oznacza to odmowy, lecz zwykle niższą kwotę albo prośbę o dłuższy okres pracy. Przed wnioskiem warto zapytać bank wprost, czy okres próbny ma znaczenie w jego ocenie.
Zmiana pracy bez przerwy w dochodzie
Zmiana pracodawcy sama w sobie nie przekreśla wniosku, ale bank chce zobaczyć ciągłość. Jeśli między umowami była przerwa, bank może zapytać o jej przyczynę. Jeśli nowa umowa jest krótsza niż poprzednia albo wynagrodzenie spadło, bank zwykle oceni nowe źródło dochodu jako mniej wiarygodne, zanim upłynie okres wymagany przez bank.
Zmiana pracy na lepiej płatną nie zawsze działa na korzyść od razu. Bank może wymagać, aby nowy pracodawca wypłacił wynagrodzenie przez kilka miesięcy, zanim zaliczy je w pełnej wysokości. W takiej sytuacji warto poczekać z wnioskiem albo zapytać, czy bank uwzględni wcześniejszą historię pracy u poprzedniego pracodawcy.
Z drugiej strony poprzednia praca, nawet zakończona, nie znika z oceny całkowicie. Jeśli dwie umowy następowały po sobie bez dużej przerwy i w podobnej branży, bank może uznać, że zawodowa historia jest ciągła. To od banku zależy, jak mocno wpływa to na wynik, dlatego warto przygotować zaświadczenia z obu miejsc pracy.
Przykład modelowy: ta sama pensja, inna wysokość limitu
Przykład modelowy, założenia: osoba ma umowę na czas określony z wynagrodzeniem 3 600 zł netto miesięcznie i ma już ratę 400 zł z innego zobowiązania. Bank przyjmuje przykładowo limit 50% dochodu netto na wszystkie raty (DSTI). Kredyt gotówkowy liczony jest na 72 miesiące przy przyjętym przykładowo oprocentowaniu 9% rocznie. Każdy bank ma własne parametry.
Przy takich założeniach miejsce na nową ratę wynosi 1 400 zł, czyli połowa dochodu minus istniejąca rata. Maksymalna kwota kredytu wynosi około 77 668 zł. Jeśli ta sama osoba jest w okresie próbnym, a bank zalicza tylko 3 000 zł, sytuacja wygląda inaczej.
| Sytuacja | Dochód zaliczony | Max nowa rata | Max kwota kredytu |
|---|---|---|---|
| Pełna pensja po okresie próbnym | 3 600 zł | 1 400 zł | około 77 668 zł |
| Okres próbny, bank zalicza 3 000 zł | 3 000 zł | 1 100 zł | około 61 025 zł |
Różnica wynosi około 16 600 zł przy tej samej osobie. Sprawdźmy też konkretną kwotę. Rata dla 40 000 zł na 72 miesiące przy tych założeniach wynosi około 721,02 zł. Łączne raty to wtedy 1 121,02 zł, czyli około 31,14% dochodu przy pełnej pensji i około 37,37% przy zaliczonych 3 000 zł. Kwota mieści się w obu wariantach, ale przy niższym zaliczeniu zostaje mniej marginesu na kolejne zobowiązania.
Dokumenty i rzetelność informacji
Przy umowie o pracę bank zwykle żąda zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach, a także wyciągów z konta, które pokazują wypłaty. Często pytanie dotyczy też rozliczenia za poprzedni rok, na przykład informacji podatkowej od pracodawcy. Zakres zależy od banku.
Art. 9 ustawy o kredycie konsumenckim nakłada na kredytodawcę obowiązek oceny zdolności konsumenta przed zawarciem umowy, na podstawie informacji uzyskanych od konsumenta lub z baz danych. Od 20 listopada 2026 r. w UE stosuje się nowe przepisy dyrektywy (UE) 2023/2225 (CCD2), które zaostrzają wymogi rzetelnej oceny zdolności. Szczegółów polskiej ustawy wdrażającej tu nie omawiamy.
Dla wnioskującego oznacza to jedno: podawaj dane zgodne z umową i z wypłatami. Zawyżanie wynagrodzenia albo przedstawianie niezgodnych dokumentów jest przestępstwem z art. 297 Kodeksu karnego. Taka sytuacja kończy się także odmową, a czasem trwałym problemem przy kolejnych wnioskach.
Co realnie poprawia ocenę
Najskuteczniejsze działania są bardzo konkretne. Pierwsza to uporządkowanie zobowiązań, bo każda rata zmniejsza miejsce na nową. Warto sprawdzić, czy niepotrzebne limity lub raty można zamknąć przed wnioskiem, a tematykę opisuje artykuł Karta kredytowa i limit w koncie a zdolność. Druga to wybór kwoty dopasowanej do limitu, a nie do marzeń. Trzecia to przedłużenie umowy lub potwierdzenie jej dalszego trwania, jeśli jest taka możliwość.
Kompleksowy plan zmian na kilka miesięcy znajdziesz w artykule Plan poprawy zdolności kredytowej na 3, 6 i 12 miesięcy. Warto też zerknąć na Jakie dochody liczą się do zdolności kredytowej, jeśli oprócz pensji masz inne wpływy.
Co zrobić po niskiej ocenie
Gdy bank ocenia dochód niżej, niż oczekujesz, pierwszym krokiem jest pisemne wyjaśnienie. Art. 70a Prawa bankowego pozwala złożyć wniosek o wyjaśnienie czynników, które miały wpływ na ocenę. Dla konsumenta jest to bezpłatne. Szczegóły opisuje artykuł Prawo do wyjaśnienia oceny zdolności kredytowej.
Jeśli wątpliwości nie znikają, można zwrócić się do Rzecznika Finansowego, który pomaga w sporach z instytucjami finansowymi. Jeśli chcesz, żeby ktoś przejrzał Twoją sytuację, zadaj nam pytanie przez formularz (bezpłatnie, niewiążąco).
W skrócie
- Bank ocenia nie tylko wysokość pensji, ale też to, ile miesięcy zostało do końca umowy.
- Okres próbny zwykle obniża zaliczony dochód, zależnie od polityki banku.
- Zmiana pracy wymaga ciągłości, a świeża umowa może być traktowana ostrożniej.
- Przy tej samej pensji różnica w limicie może sięgać kilkunastu tysięcy złotych.
- Potwierdzenie przedłużenia umowy na piśmie wzmacnia wniosek.
Najczęściej zadawane pytania
Czy umowa na czas określony jest gorsza od umowy na czas nieokreślony?
Dla banku może być mniej stabilna, bo ma datę końcową. Wiele banków traktuje ją jednak podobnie, o ile do końca umowy zostaje wystarczająco dużo czasu albo przedłużenie jest potwierdzone.
Ile miesięcy po zmianie pracy bank zaliczy nowe wynagrodzenie?
Zależy od banku. Część zalicza je od razu, część wymaga kilku miesięcy pracy u nowego pracodawcy. Najpewniej dowiesz się tego, pytając bank przed złożeniem wniosku.
Czy okres próbny wyklucza kredyt?
Nie wyklucza, ale zwykle obniża limit. Bank może zaliczyć wynagrodzenie w mniejszej części albo poczekać na zakończenie okresu próbnego.
Czy przedłużenie umowy poprawi zdolność kredytową?
Może, jeśli przedłużenie jest potwierdzone dokumentem i obejmuje okres obejmujący spłatę kredytu. Sama zapowiedź ustna zwykle nie wystarcza.
Źródła
- Prawo bankowe (ISAP)
- Ustawa o kredycie konsumenckim (ISAP)
- Dyrektywa CCD2 (EUR-Lex)
- Rzecznik Finansowy
o autorach
Zespół redakcyjny Zdolnometr przygotowuje poradniki na podstawie przepisów (Prawo bankowe, ustawa o kredycie konsumenckim), rekomendacji KNF oraz informacji BIK i UOKiK. Przykłady liczbowe to modele z jawnymi założeniami, a nie oferty banków. Jak pracujemy.
Czytaj dalej
Dochody i zatrudnienie
Działalność gospodarcza a zdolność kredytowa: staż, forma opodatkowania i B2B
Ile lat działalności wymaga bank, jak liczy dochód po formie opodatkowania i czy B2B ma znaczenie? Wyjaśniamy zasady na przykładzie z limitem rat.
Dochody i zatrudnienie
Umowa zlecenie i o dzieło a zdolność kredytowa: czy bank policzy ten dochód
Czy bank liczy dochód z umowy zlecenia lub o dzieło? Wyjaśniamy wymóg ciągłości, potrzebne dokumenty i wpływ na limit rat na przykładzie liczbowym.
Dochody i zatrudnienie
Wiek i emerytura a zdolność kredytowa: maksymalny okres kredytu i bufor stopy
Jak wiek i emerytura wpływają na zdolność kredytową? Omawiamy maksymalny wiek przy spłacie, zaliczanie emerytury i bufor stopy na przykładzie liczbowym.