Przejdź do treści

Zobowiązania

Jak nieużywany limit na karcie i w koncie obniża zdolność kredytową

Nieużywany limit na karcie kredytowej albo w koncie zwykle nie jest wykorzystanym kredytem, ale wiele banków wlicza go do obciążeń miesięcznych. Samo jego istnienie może więc obniżyć zdolność kredytową, nawet gdy nic z niego nie wydajesz. Zamknięcie lub obniżenie nieużywanych limitów zwykle poprawia wynik oceny, choć zasady zależą od banku.

Zespół redakcyjny Zdolnometr opublikowano 7 min czytania

Dlaczego nieużywany limit liczy się do zdolności

Zdolność kredytowa to zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie, tak jak stanowi art. 70 ust. 1 Prawa bankowego. Bank nie ocenia więc tylko tego, ile zarabiasz. Sprawdza, ile miesięcznie możesz przeznaczyć na raty, po odjęciu wszystkich zobowiązań i kosztów utrzymania.

Limit w koncie osobistym i limit na karcie kredytowej dają dostęp do pieniędzy w każdej chwili. Bank nie wie, czy i kiedy z nich skorzystasz, dlatego część banków zakłada, że limit może zostać wykorzystany w całości. Wtedy jego możliwa spłata zostaje wliczona do obciążeń, mimo że saldo wynosi zero.

Ta zasada nie jest jednakowa. Część banków liczy tylko wykorzystaną kwotę, inne uwzględniają część przyznanego limitu. Dlatego ten sam limit może w jednym banku nic nie kosztować w ocenie, a w innym obniżyć wynik wyraźnie.

Ile banki zwykle wliczają do obciążeń

Przyjęta w praktyce metoda polega na tym, że bank bierze pod uwagę określony procent przyznanego limitu jako miesięczne obciążenie. W wielu przypadkach jest to kilka procent limitu. Dokładny procent, sposób wyliczenia i to, czy dotyczy karty czy konta, zależą od banku i od rodzaju produktu.

Poniższa tabela pokazuje, jak to może wyglądać przy założeniu 4% limitu. To tylko ilustracja mechanizmu, a nie stawka żadnego banku.

Limit na karcie lub w konciePrzykładowe obciążenie miesięczne (4% limitu)
5 000 zł200 zł
10 000 zł400 zł
15 000 zł600 zł

Wniosek z tabeli jest prosty. Im większy limit, tym większa część miesięcznej zdolności może zostać zajęta przez zobowiązanie, którego nie spłacasz. Osoba z niskim dochodem odczuwa to szczególnie mocno, bo jej margines na raty jest mały.

Limit w koncie a limit na karcie

Oba rodzaje limitów mogą trafić do oceny, ale nie zawsze w ten sam sposób. Limit w koncie często traktowany jest jak zobowiązanie odnawialne. Limit na karcie kredytowej ma zwykle określony sposób rozliczania, a bank może przyjąć dla niego inną metodę wyliczenia obciążenia.

Warto więc sprawdzić oba produkty osobno. Samo pytanie „czy mam limit” nie wystarczy, bo liczy się to, jak bank go ujmuje w ocenie.

Przykład modelowy: ile kosztuje nieużywany limit

To przykład modelowy, założenia: dochód netto 6000 zł, maksymalne miesięczne obciążenia na poziomie 45% dochodu, oprocentowanie kredytu 9% rocznie, okres 120 miesięcy, rata annuitetowa. Liczby są pokazowe i nie opisują żadnej oferty ani konkretnego banku.

Najpierw przeliczmy dostępną miesięczną kwotę. Przy dochodzie netto 6000 zł i limicie 45% obciążenia to 2700 zł. Jeśli karta z limitem 15 000 zł jest wliczona w 4%, czyli 600 zł miesięcznie, na nową ratę zostaje 2100 zł.

Kwota kredytu, jaką taka rata może obsłużyć przy założeniach powyżej, wygląda następująco:

  • bez wliczonego limitu karty: rata 2700 zł, kwota kredytu około 213 143 zł,
  • z wliczonym limitem karty: rata 2100 zł, kwota kredytu około 165 778 zł.

Różnica wynosi około 47 365 zł. Taki spadek zdolności pojawia się bez żadnej transakcji, wyłącznie dlatego, że limit istnieje. Wynik nie jest prognozą dla żadnej osoby, ponieważ każdy bank stosuje własne parametry, a ocena uwzględnia też pozostałe zobowiązania i koszty utrzymania.

Limit w raporcie BIK i w ocenie banku

Bank ma dwa źródła informacji o limitach: dane, które podajesz we wniosku, oraz informacje z baz danych, w tym z Biura Informacji Kredytowej. BIK gromadzi dane o kredytach od banków, SKOK-ów i części firm pożyczkowych. Dlatego to, co widzi bank w raporcie, nie zawsze pokrywa się z tym, co pamiętasz.

Przed wnioskiem warto więc porównać raport z własnymi dokumentami. Sprawdź, czy wszystkie produkty są ujęte, a dane o limitach zgadzają się z umowami. Każdy może pobrać swój raport na bik.pl, a także otrzymać bezpłatną kopię swoich danych na podstawie art. 15 RODO.

Jeśli znajdziesz błąd, możesz go reklamować u banku, który przekazał dane. Szczegółowe kroki opisuje artykuł o sprawdzeniu raportu BIK. Ten krok nie zmienia zasad oceny, ale usuwa nieprawdziwe informacje, na których bank opiera wynik.

Warto też pamiętać, że bank ma prawo wyjaśnić, jak ocenił wniosek. Jeśli po odmowie chcesz zrozumieć, które elementy miały znaczenie, możesz poprosić o pisemne wyjaśnienie zgodnie z art. 70a Prawa bankowego. Nie każdy limit musi być wtedy wskazany jako główny powód, ale wyjaśnienie pokazuje, jak bank go potraktował.

Co zrobić przed złożeniem wniosku

Przed wnioskiem warto zebrać wszystkie limity w jednym miejscu. Dotyczy to limitu w koncie, każdej karty kredytowej, a także kart sklepowych z limitem. Często o części z nich zapominamy, a bank je widzi.

Najczęściej sprawdzane kroki wyglądają tak:

  • ustal, które limity są rzeczywiście potrzebne, a które od dawna nie są używane,
  • obniż limit w koncie do kwoty, której realnie potrzebujesz w codziennym życiu,
  • zamknij karty, z których nie korzystasz, ale najpierw sprawdź w umowie, czy zamknięcie nie wiąże się z opłatami,
  • zostaw jedną kartę, której używasz, zamiast kilku nieużywanych,
  • sprawdź, czy wszystkie zobowiązania są prawidłowo wykazane w raporcie BIK.

Zamknięcie karty nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. Jeśli karta jest jedynym źródłem bieżącej płynności, lepiej ją zachować i obniżyć limit. Decyzja zależy od całej sytuacji, a nie tylko od wpływu na ocenę.

Limit to tylko jeden z elementów oceny. Obniżenie obciążeń zwykle daje wynik najszybciej, ale przy większych zmianach warto zobaczyć, jak bank liczy zdolność kredytową krok po kroku. Wpływ wielu rodzajów zobowiązań na wynik opisuje też wskaźnik DTI i DSTI.

Limit a inne zobowiązania

Nieużywany limit działa podobnie jak zobowiązanie, które już istnieje. W obu przypadkach liczy się to, ile miesięcznie zostaje na raty po uwzględnieniu wszystkich pozycji.

Zakupy na raty i raty 0% działają w bankowej ocenie w podobny sposób, bo każda trwająca rata obciąża zdolność. Ich wpływ opisuje osobny poradnik o ratach 0% a zdolności kredytowej. Jeśli masz kilka zobowiązań naraz, kolejność ich porządkowania zależy od wysokości rat i od terminu planowanego wniosku. Opisuje to artykuł o spłacie zobowiązań przed kredytem.

Własne wyliczenie możesz zrobić w kalkulatorze zdolności kredytowej. Wpisz tam różne warianty limitu i sprawdź, jak zmienia się wynik przy tych samych założeniach.

Jeśli chcesz omówić swoją sytuację z kimś, kto zna te zasady, zadaj nam pytanie przez formularz bezpłatnie i niewiążąco.

W skrócie

  • Wiele banków wlicza część nieużywanego limitu w koncie i na karcie do miesięcznych obciążeń, więc limit może obniżać zdolność.
  • Zwykle wystarcza kilka procent limitu, ale dokładna metoda zależy od banku.
  • Przed wnioskiem zbierz wszystkie limity, sprawdź raport BIK i obniż lub zamknij to, czego nie używasz.
  • Zamknięcie karty nie zawsze jest najlepsze, bo może być jedynym źródłem płynności.
  • Zasady oceny możesz wyjaśnić pisemnie, a błędy w danych reklamować u banku.

Najczęściej zadawane pytania

Czy limit na karcie obniża zdolność kredytową?

Zwykle tak, jeśli bank wlicza część limitu do miesięcznych obciążeń. Nie każdy bank robi to w ten sam sposób, a część bierze pod uwagę tylko wykorzystaną kwotę. Najpewniejszą odpowiedź daje ocena konkretnego banku.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak bank potraktował twoją kartę, możesz poprosić o pisemne wyjaśnienie oceny. Zasady tego wniosku opisuje art. 70a Prawa bankowego.

Czy wystarczy zamknąć kartę, żeby zdolność wzrosła?

Nie zawsze. Zamknięcie zmniejsza obciążenia tylko wtedy, gdy bank wliczał tę kartę do oceny. Efekt zależy od tego, jaką miesięczną kwotę uwzględniał i jakie masz inne zobowiązania.

Czy limit w koncie liczy się, jeśli nie jest wykorzystany?

Może się liczyć, bo bank ocenia możliwość zadłużenia, a nie tylko bieżące saldo. Część banków uwzględnia wyłącznie wykorzystaną część, a inne wliczają limit. Warto zapytać bank wprost, jak traktuje limit w koncie.

Czy można obniżyć limit przed złożeniem wniosku?

Zwykle tak, przez bank lub jego aplikację. Zasady i terminy zależą od banku, dlatego zmianę warto zrobić z wyprzedzeniem, zanim złożysz wniosek o kredyt.

Czy limit na karcie wpływa na scoring BIK?

Scoring BIK opiera się na historii kredytowej i szacuje prawdopodobieństwo terminowej spłaty. Nie jest tym samym co zdolność kredytowa, bo nie uwzględnia dochodów. Sam limit nie jest więc bezpośrednią składową scoringu, ale może wpływać na ocenę pośrednio, przez to, jak bank liczy obciążenia. Różnice między tymi pojęciami opisuje artykuł o scoringu BIK a zdolności kredytowej.

Źródła

o autorach

Zespół redakcyjny Zdolnometr przygotowuje poradniki na podstawie przepisów (Prawo bankowe, ustawa o kredycie konsumenckim), rekomendacji KNF oraz informacji BIK i UOKiK. Przykłady liczbowe to modele z jawnymi założeniami, a nie oferty banków. Jak pracujemy.

Czytaj dalej