Przejdź do treści

Przykłady

Specjalista na B2B z krótkim stażem działalności a zdolność kredytowa: przykład modelowy

To przykład modelowy: Michał jest postacią fikcyjną, a liczby służą tylko do pokazania mechanizmu. Prowadzi działalność od ośmiu miesięcy i współpracuje z jednym zleceniodawcą na fakturę B2B, więc bank zalicza mu tylko część dochodu, a zobowiązania w karcie i ratach 0% dodatkowo zmniejszają zdolność.

Zespół redakcyjny Zdolnometr opublikowano 7 min czytania

Założenia przykładu

Michał jest specjalistą pracującym na B2B. Działalność prowadzi od ośmiu miesięcy, mieszka sam i chce wziąć kredyt gotówkowy na 60 000 zł. Każdy bank ma własne zasady, dlatego wszystkie poniższe parametry są przyjęte przykładowo:

  • dochód netto z B2B po opodatkowaniu i składkach: 9 000 zł miesięcznie,
  • koszty utrzymania osoby samotnej: 1300 zł miesięcznie,
  • przy stażu poniżej 12 miesięcy model zalicza do zdolności 50% średniego dochodu, a od 12 miesięcy pełny dochód,
  • oprocentowanie kredytu gotówkowego 12% rocznie, okres 10 lat, czyli 120 rat,
  • maksymalny udział rat w dochodzie netto (DSTI) 45%,
  • 800+ i inne świadczenia nie występują w tym przykładzie.

Liczenie jest takie samo jak w każdym przykładzie. Najpierw obliczamy, ile może wynieść rata: rata_max = dochód zaliczony × DSTI − inne raty. Następnie zamieniamy ją na kwotę kredytu: K = rata_max × (1 − (1 + r)^−n) / r, gdzie r to miesięczna stopa, a n to liczba rat. Dodatkowo sprawdzamy, czy po opłaceniu raty i kosztów utrzymania coś zostaje.

Sytuacja wyjściowa

Michał ma jedną kartę kredytową z limitem 8 000 zł i dwie raty 0% za sprzęt do pracy. Działalność założył osiem miesięcy temu, po wcześniejszej pracy na etacie.

PozycjaKwota w modelu
Dochód netto z B2B (pełny)9 000 zł
Dochód zaliczony przez bank przy stażu 8 miesięcy (50%)4 500 zł
Koszty utrzymania1 300 zł
Karta kredytowa, limit 8 000 zł, przyjęte 3% limitu240 zł
Raty 0% za sprzęt300 zł
Razem inne raty540 zł

Zwróć uwagę, że w tym modelu liczy się nie tylko wysokość dochodu, ale też to, jak długo działalność funkcjonuje i jak jest udokumentowana. Przyjęcie 50% to założenie modelowe, a nie reguła obowiązująca każdy bank.

Jak bank patrzy na krótki staż

Staż nie jest jednym parametrem. Bank może brać pod uwagę okres od rejestracji działalności, stabilność przychodów, to, czy zleceniodawca nie jest jedyny, i sposób rozliczeń. W modelu przyjęliśmy uproszczenie: przy ośmiu miesiącach zalicza się połowę dochodu. W praktyce bank może przyjąć inną zasadę albo wymagać minimalnego okresu, zanim w ogóle uzna dochód z B2B.

Dlaczego zdolność jest niska

Podstawiamy liczby do wzoru:

  • dochód zaliczony: 4 500 zł × 45% = 2 025 zł,
  • po odjęciu innych rat: 2 025 zł − 540 zł = 1 485 zł,
  • kwota kredytu przy 12% i 120 ratach, czyli współczynnik około 69,70: 1 485 zł × 69,70 = 103 505 zł.

Przy 103 505 zł wynik przewyższa 60 000 zł, o które prosi Michał, więc w tym modelu wniosek miałby oparcie. Najważniejsze jest jednak to, że sam staż ogranicza zaliczany dochód o połowę, a karta i raty 0% dodatkowo obcinają resztę. Gdyby Michał miał pełne 9 000 zł i żadnych innych rat, rata mogłaby wynieść 4 050 zł. Różnica pokazuje, że przy krótkim stażu najbardziej widać wpływ czasu.

Warto też policzyć koszty utrzymania. Przy 9 000 zł dochodu i 1 300 zł kosztów sam mechanizm nie zablokuje kredytu, ale bank patrzy na całość obciążeń, a nie tylko na jedną pozycję.

Co zmieniono krok po kroku

Michał nie mógł skrócić stażu, ale mógł uporządkować zobowiązania i zaplanować termin wniosku. Każdy krok policzono tym samym wzorem.

KrokDochód zaliczonyInne ratyRata maks.Kwota kredytu (12%, 10 lat)
Stan wyjściowy4 500 zł540 zł1 485 zł103 505 zł
Krok 1: zamknięcie karty4 500 zł300 zł1 725 zł120 233 zł
Krok 2: spłata rat 0%4 500 zł0 zł2 025 zł141 144 zł
Krok 3: 12 miesięcy działalności, pełny dochód9 000 zł0 zł4 050 zł282 287 zł

Zamknięcie karty zwiększyło kwotę o około 17 tys. zł, spłata rat 0% o kolejne około 21 tys. zł. Te dwa kroki Michał mógł wykonać w kilka tygodni. Trzeci krok to czas: po dwunastu miesiącach w modelu cały dochód z B2B zostaje zaliczony, co podnosi kwotę do około 282 tys. zł. Oznacza to, że w tym przykładzie większość efektu wynika z upływu czasu, a nie z decyzji Michała.

Michał zapisał sobie kolejność działań: najpierw zamknięcie karty, potem spłatę rat 0% w kolejnych miesiącach, a wniosek dopiero po osiągnięciu wymaganego stażu. Taki harmonogram pozwala sprawdzać wynik na bieżąco, zamiast zgadywać, kiedy zmiany zaczną być widoczne w rejestrach.

Przed złożeniem wniosku Michał sprawdził raport w BIK, aby upewnić się, że zamknięta karta i spłacone raty są widoczne. Zmiany w BIK mogą pojawić się z opóźnieniem, więc warto je zrobić wcześniej.

Jeśli zamiast czekać, Michał chciałby wziąć mniejszą kwotę, wystarczy przeliczyć wynik dla różnych kwot i okresów. Pomocny jest kalkulator zdolności kredytowej, który pozwala zmieniać założenia.

Jakie dokumenty przygotować

Zakres dokumentów zależy od banku, ale w praktyce najczęściej pojawiają się:

  • zeznanie podatkowe albo zestawienie przychodów i kosztów za wymagany okres,
  • księga przychodów i rozchodów, jeśli działalność ją prowadzi,
  • wyciągi z rachunku firmowego pokazujące wpływy od zleceniodawców,
  • umowy z zleceniodawcami oraz faktury za ostatnie miesiące.

Dokumenty powinny być spójne między sobą. Rozbieżności między fakturami a wyciągami mogą wzbudzić pytania, a każde pytanie wydłuża ocenę.

Czego nie robić i co z tego wynika

Najczęstszy błąd przy B2B to przedstawianie przychodów z faktur w sposób, którego nie da się udokumentować. Bank opiera się na dokumentach: zwykle na PIT, księdze przychodów i rozchodów albo zeznaniu za poprzedni rok, a sposób liczenia zależy od formy opodatkowania i od banku. Podanie nieprawdy we wniosku to przestępstwo, zgodnie z art. 297 Kodeksu karnego.

Drugi błąd to składanie wniosku zbyt wcześnie, zanim minie wymagany staż. Odrzucony wniosek może zostać w historii i wpłynąć na kolejną ocenę, dlatego lepiej poczekać i przygotować dokumenty.

Warto też pamiętać, że przy krótkim stażu bank może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące przychodów. Dobrze jest przygotować krótką notatkę, z jakich zleceń wynika dochód i jak długo trwa każda współpraca. Taka notatka ułatwia rozmowę z doradcą i porządkuje dokumenty, zanim bank o nie zapyta.

Wniosek z tego przykładu jest taki, że krótki staż ogranicza zdolność najmocniej, a zobowiązania są najszybciej poprawialną częścią. Warto sprawdzić jak działalność gospodarcza wpływa na zdolność i które przychody bank w ogóle uznaje, zanim zaplanuje się termin. Dochody z B2B to jedna z kategorii opisanych w artykule o dochodach wliczanych do zdolności.

W skrócie

  • Przykład jest modelowy: Michał i jego dane są fikcyjne, a parametry banku przyjęte przykładowo.
  • Przy stażu poniżej wymaganego okresu bank może zaliczyć tylko część dochodu z B2B.
  • Karta i raty 0% w tym przykładzie obniżyły kwotę kredytu o około 38 tys. zł.
  • Po zmianach i upływie 12 miesięcy kwota wzrosła z 103 505 zł do 282 287 zł.
  • Dokumentacja dochodu i czas działalności są ważniejsze niż sama liczba faktur.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po kilku miesiącach działalności B2B mogę dostać kredyt?

Zależy od banku. Wiele instytucji wymaga minimalnego okresu prowadzenia działalności, często od 12 do 24 miesięcy. Przy krótszym stażu część banków w ogóle nie zalicza dochodu, a inne przyjmują go w ograniczonej części. Nie ma jednej reguły, dlatego warto zapytać o zasady przed wnioskiem.

Czy zamknięcie karty kredytowej przed wnioskiem naprawdę coś zmienia?

W modelu tak, bo nieużywany limit bywa wliczany do obciążeń. Konkretne zasady zależą od banku, a zmiana może być widoczna w BIK z opóźnieniem. Zamknięcie karty nie zastępuje innych kroków, tylko je uzupełnia.

Czy mogę podać dochód z B2B w tej samej wysokości co na fakturach?

Bank zwykle opiera się na dokumentach podatkowych i księgowych, a nie na samych fakturach, i często bierze pod uwagę ich średnią. Przychód brutto z faktur nie jest dochodem netto, a koszty i podatek trzeba uwzględnić. Podanie nieprawdy jest przestępstwem.

Czy zmiana formy opodatkowania poprawia zdolność?

Forma opodatkowania wpływa na to, jak bank liczy dochód, ale nie zmienia faktycznego dochodu. Przy różnych formach bank może przyjąć inne zasady, a te są zależne od banku. Zmiana formy tuż przed wnioskiem bywa widoczna w dokumentach i powinna być poprzedzona rozmową z doradcą podatkowym, a nie decyzją podjętą tylko z myślą o kredycie.

Źródła

o autorach

Zespół redakcyjny Zdolnometr przygotowuje poradniki na podstawie przepisów (Prawo bankowe, ustawa o kredycie konsumenckim), rekomendacji KNF oraz informacji BIK i UOKiK. Przykłady liczbowe to modele z jawnymi założeniami, a nie oferty banków. Jak pracujemy.

Czytaj dalej